Doktor Bey/Hanım, benim annem her sene düzenli olarak grip aşısı oluyor. Ama gel gör ki, her kış mutlaka çok ağır bir grip geçiriyor, yatağa düşüyor. Şimdi ben merak ediyorum, bu aşı gerçekten işe yarıyor mu bu durumda? Boşuna mı oluyor annem?

Merhaba, bu çok sık karşılaştığımız ve hastalarımızın kafasını karıştıran önemli bir soru. Annenizin durumu da aslında birçok kişinin yaşadığı bir ikilemi yansıtıyor. Aşının işe yarayıp yaramadığına dair kaygılarınız çok doğal.

Grip Aşısı Neden Önemli ve Ne Beklemeliyiz?

Öncelikle şunu netleştirelim: Grip aşısı, gribe karşı en önemli kalkanlarımızdan biri. Amacı, sizi gripten %100 korumak değil, hastalığı daha hafif atlatmanızı sağlamak, özellikle de zatürre, bronşit gibi ciddi komplikasyon risklerini ve hastaneye yatış gereksinimini azaltmaktır. Bu özellikle anneniz gibi yaşlı bireyler ve kronik hastalığı olanlar için hayati öneme sahiptir.

Aşıya Rağmen Neden Grip Benzeri Hastalıklar Geçirilebilir?

• Farklı Virüsler: Grip aşısı, o yıl dünya genelinde dolaşımda olması beklenen 3-4 ana grip virüsü türüne karşı koruma sağlar. Ancak grip virüslerinin birçok farklı türü var ve bunlar sürekli mutasyona uğrayabiliyor. Annenizin geçirdiği hastalık, aşının kapsamadığı farklı bir grip virüsü türünden kaynaklanıyor olabilir.
• Soğuk Algınlığı vs. Gerçek Grip: Toplumda “grip oldum” denilen birçok durum aslında soğuk algınlığıdır. Soğuk algınlığı genellikle daha hafif seyrederken, gerçek grip ani başlangıçlı, yüksek ateş, şiddetli kas ağrıları, halsizlik gibi belirtilerle kendini gösterir ve çok daha ağır bir tablo çizer. Aşının soğuk algınlığına (ki buna yol açan yüzlerce farklı virüs vardır) karşı bir koruyuculuğu yoktur. Belki de anneniz grip aşısı olmasına rağmen soğuk algınlığına yakalanıyordur.
• Bağışıklık Yanıtı: Yaşla birlikte bağışıklık sistemimizin aşıya verdiği yanıt gücü azalabilir. Annenizin yaşı, varsa kronik hastalıkları (diyabet, kalp hastalığı vb.) veya kullandığı bazı ilaçlar, aşının etkinliğini bir miktar düşürebilir. Yani aşıyı olsa bile, bağışıklığı yeterince güçlü bir antikor yanıtı oluşturamamış olabilir.
• Aşının Koruyuculuğu Tam Oturmadan Hastalanma: Aşının tam koruyuculuk sağlaması için genellikle 2 hafta kadar bir süreye ihtiyaç vardır. Eğer aşıdan kısa süre sonra virüsle karşılaşılırsa, hastalık gelişebilir.

Peki, Bu Durumda Aşının Faydası Yok Mu? Kesinlikle Var!

Annenizin her yıl aşı olmasına rağmen ağır grip benzeri hastalık geçirmesi elbette üzücü ve can sıkıcı bir durum. Ancak bu, aşının tamamen işe yaramadığı anlamına gelmez. Eğer anneniz aşı olmasaydı, muhtemelen hastalığı çok daha şiddetli, belki de hastaneye yatış gerektirecek, zatürre gibi hayati risk taşıyan komplikasyonlarla atlatma riskiyle karşı karşıya kalacaktı. Aşının asıl amacı, sizi en kötü senaryodan korumaktır ve bu korumayı büyük ölçüde sağlar.

Ne Yapmalı?

1. Aşıya Devam: Anneniz kesinlikle her yıl grip aşısı olmaya devam etmeli. Bu, onu en ciddi risklerden korumak için hayati önem taşıyor. Aşının sağladığı faydalar, olası bir enfeksiyonun şiddetini ve komplikasyon riskini azaltmak açısından paha biçilmezdir.
2. Doktor Değerlendirmesi: Annenizin durumuyla ilgili doktoruyla konuşarak, belki de bağışıklık sistemini güçlendirecek ek tedbirler veya farklı bir yaklaşım gerekip gerekmediğini değerlendirmekte fayda var. Doktoru, anneniz için en uygun korunma yollarını önerecektir.
3. Ek Önlemler: El hijyenine dikkat etmek (sık sık ve doğru bir şekilde yıkamak), kalabalık ve kapalı ortamlardan mümkün olduğunca kaçınmak, yeterli ve dengeli beslenmek, düzenli uyumak gibi genel sağlık önlemleri de grip ve diğer solunum yolu enfeksiyonlarına karşı korunmada çok önemlidir. Maske kullanımı da özellikle kalabalık ortamlarda ek bir koruma sağlayabilir.

Sonuç olarak, grip aşısı bir mucize değil ama çok güçlü ve etkili bir koruyucudur. Annenizin deneyimi, aşının etkinliğini sorgulamak yerine, gribin ne kadar ciddi bir hastalık olabileceğini ve aşının olası kötü sonuçları engellemedeki rolünü anlamak açısından değerli bir örnek teşkil ediyor. Geçmiş olsun dileklerimle...