Cildinizdeki Sivilceler: Eski Bir Yaranın Fısıltısı Olabilir mi?

Cildimiz Konuşur mu Hiç? Hatta Eski Hikayeleri Fısıldar mı?

Şu aynaya bakınca gördüğünüz sivilceler var ya, hani bazen 'nereden çıktı şimdi bu' dediğiniz, can sıkan minik ya da kocaman kızarıklıklar... Hiç düşündünüz mü, bunlar sadece o anki bir yağlanmanın, bir hormon dengesizliğinin sonucu mu? Yoksa bedenimiz bize daha derin, daha eski bir şeyler mi anlatmaya çalışıyor? Sanki cilt dediğin, bizim bir tür biyolojik hafıza defterimiz gibi, her şeyi kaydeden, her şeyi tutan.

Aslında mesele şu: Özellikle o hep aynı yerde çıkan, inatçı, bir türlü geçmeyen sivilceler... Onlar belki de yıllar önce üstü kapandığını sandığımız bir yaranın, fiziksel ya da duygusal bir travmanın, ya da yoğun bir strese maruz kalmış dokunun yeniden yüzeye çıkma çabasıdır, kim bilir? Yani bir sivilce geçmiş yara dediğimiz şey, sadece bir fikir değil, arkasında epey ilginç bir mantık barındırıyor olabilir.

Peki, Cilt Nasıl Hatırlar ki? Sihir mi Bu?

Hayır, sihir değil, bilimin ta kendisi. Bakın şimdi, vücudumuzda bir yerimiz kesildiğinde, yandığında ya da bir şekilde hasar gördüğünde, orası iyileşir, değil mi? Ama bu iyileşme süreci sadece üstteki derinin kapanmasıyla bitmiyor. İçerideki hücreler, dokular, damarlar bambaşka bir düzenlemeye gidiyor. Hatta bazen o bölgedeki sinir uçları bile farklı bir hassasiyet kazanıyor. Bu, tıpkı bir evin duvarı yıkıldıktan sonra yeniden inşa edilmesi gibi. Eski planı kullanırsın belki ama yeni duvarın harcı, tuğlası ve ustası farklıdır. Bir iz kalır illaki, bazen görünmez bir iz.

İşte bu 'iz', hücresel düzeyde bir kodlama gibi. O bölgedeki hücreler, o 'olayı' bir nevi hafızalarına alıyor. Bir nevi, 'burası eskiden hassastı, dikkatli ol' diye bir uyarı sistemi oluşturuyorlar. Bu, bağışıklık sistemimizin de bir parçası olabilir. Gelecekte benzer bir tehdit algıladığında (stres, iltihap vb.), o bölge daha hızlı tepki veriyor, daha kolay iltihaplanıyor, yani pat diye bir sivilce geçmiş yara bağlantısı ortaya çıkabiliyor.

Stres, Mikroplar ve O Eski Hikaye

Şimdi gelelim olayın tetiğine. Diyelim ki, yıllar önce kolunuzda derin bir yara vardı, iyileşti. Üzerinden zaman geçti. Sonra bir dönem çok stresli bir süreçten geçtiniz. Uykusuzluk, yoğun iş temposu, belki de sevdiğiniz birini kaybettiniz. Vücudunuzun alarm zilleri çalıyor, kortizol denen stres hormonu tavan yapıyor. İşte bu kortizol, bağışıklık sistemini bir yandan baskılarken, diğer yandan vücudun bazı bölgelerinde iltihaplanmayı tetikleyebiliyor.

Peki nerede tetikleyecek? İşte tam da o 'eski hikayenin' yazılı olduğu yerlerde! Yani o eski yara izinin, o hassaslaşmış dokunun olduğu yerde. Cilt yüzeyindeki yağ bezleri (sebum) fazla çalışmaya başlıyor, ölü hücreler gözenekleri tıkıyor, bakteri (özellikle P. acnes) bayram ediyor ve hooop, orada bildiğimiz iltihaplı bir sivilce beliriyor. Sanki vücut, o eski yaranın hatırasını, "Bak, burası hala riskli bölge!" diye bize hatırlatıyor gibi. Biraz fantazi gibi duruyor değil mi? (Belki de yanılıyorumdur ama klinik gözlemler ve bazı teoriler bu yönde işaretler veriyor.)

Duygusal Yükler ve Cildin Aynası

Sadece fiziksel yaralar değil, duygusal travmalar da cildimizde kendini gösterebilir. Uzun süreli stres, kaygı, depresyon gibi durumlar, vücudun genel iltihaplanma seviyesini artırır. Bu durum da zaten hassas olan, geçmişte bir şekilde 'hasar görmüş' bölgeleri daha da tetikleyebilir. Cildimiz, aslında duygusal durumumuzun bir aynasıdır desek, sanırım abartmış olmayız. Kimi egzama olur, kimi rozasea, kiminde ise bizim bu konumuzdaki gibi inatçı sivilceler.

Düşünsenize, çocukken yaşadığınız bir kaza, ergenlikte sizi derinden etkileyen bir olay ya da yetişkinlikteki büyük bir hayal kırıklığı... Bunlar beynimizde, ruhumuzda bir yer edinirken, cildimizdeki hücreler de bundan payını almış olamaz mı? Hani derler ya, 'ne yaşadıysan yüzüne yansır' diye, belki de bu sözün bilimsel bir karşılığı var.

Sadece Kremler Yeter mi? Daha Derine Bakmak Lazım...

Peki o zaman ne yapacağız? Sivilce çıktığında sadece kremler mi süreceğiz, yoksa daha derine mi bakacağız? Elbette, iyi bir cilt bakımı rutini, doğru ürünler kullanmak çok önemli. Ama eğer sivilceleriniz sürekli tekrar ediyorsa, hep aynı bölgelerde beliriyorsa, belki de biraz durup düşünmek lazım:

• Stres yönetiminiz nasıl? Meditasyon, yoga, doğa yürüyüşleri, hobiler... Bunlar stresi azaltmada gerçekten sihirli değnek gibi işe yarar.
• Beslenmeniz nasıl? Şekerli, işlenmiş gıdalar iltihaplanmayı artırır. Daha çok sebze, meyve, sağlıklı yağlar... Vücudun içeriden onarımına destek olmalı.
• Uykunuz yeterli mi? Vücut kendini uykuda onarır. Uyku eksikliği, cildinizdeki yenilenme sürecini baltalar.
• Geçmişte kaldı dediğiniz bir yük var mı? Bazen bir terapist yardımıyla, bazen de kendi kendinize bu yükleri tanımak, kabullenmek ve belki de serbest bırakmak, cildinize de iyi gelebilir.

Yani mesele sadece bir sivilceyi kurutmak değil, onun neden oraya geldiğini anlamak belki de. O inatçı sivilce, belki de sizinle konuşmaya çalışan bir dostunuzdur. "Bana bak, burada bir şeyler yolunda gitmiyor, içindeki bu eski yarayı artık iyileştir" diye fısıldıyor olabilir. Kim bilir, bu bakış açısıyla sivilcelerinizle ilişkiniz bile değişebilir. Onlara kızmak yerine, onları anlamaya çalışın. Belki de bu, cildinizin size anlatmaya çalıştığı sivilce geçmiş yara hikayesini çözmenin ilk adımıdır.