Doktor Bey/Hanım, bir yakınımız aniden fenalaştığında veya beklenmedik bir kaza anında, aslında ne zaman 'tamam, bu ciddi bir acil durum, hemen ambulans çağırmalıyız!' dememiz gerektiğini nasıl ayırt edebiliriz? Bazen gereksiz yere panik mi yapmış oluruz diye de düşünüyorum, bu da beni tereddütte bırakıyor açıkçası...

Sevgili okuyucumuz,

Bu, hepimizin aklına takılan ve üzerinde durulması gereken çok önemli bir soru. Ani bir sağlık problemi veya kaza anında, o şok ve endişe içinde doğru kararı vermek gerçekten de zorlayıcı olabilir. Panik yapmaktan çekinmek veya durumu küçümsemek arasında kalmak çok insani bir durumdur. Ancak unutmayın: Sağlık söz konusu olduğunda, 'şüphe duyuyorsanız, yardım çağırın' kuralı her zaman geçerlidir. Gereksiz yere yardım çağırmış olmak, hayati bir durum için geç kalmaktan çok daha iyidir.

İşte size bir yol gösterici olarak, "bu ciddi bir acil durum" diye düşünmeniz gereken ve profesyonel tıbbi yardım çağırmaktan çekinmemeniz gereken başlıca durumlar:

• Bilinç Durumu: Kişi bilincini tamamen kaybettiyse, tepkisizse, uyanmakta zorlanıyorsa veya uyanık olsa bile aşırı derecede kafası karışık ve sersemse.
• Solunum Problemleri: Nefes almakta aşırı zorlanma, hırıltılı veya hızlı nefes alıp verme, dudaklarda veya tırnaklarda morarma gibi boğulma belirtileri.
• Göğüs Ağrısı: Özellikle aniden başlayan, şiddetli, baskı veya sıkışma tarzında olan, kola, çeneye, sırta veya mideye yayılan göğüs ağrısı (kalp krizi şüphesi).
• Şiddetli Kanama: Durdurulamayan, fışkırır tarzda dış kanama veya iç kanama şüphesi (karında şişlik, sertlik, morarma, bilinç bulanıklığı).
• Felç Belirtileri (İnme): Vücudun bir tarafında ani güç kaybı veya uyuşma, konuşma bozukluğu (kelimeleri karıştırma, anlaşılmaz konuşma), yüzün bir tarafında düşme veya ani görme kaybı.
• Ani ve Şiddetli Baş Ağrısı: Hayatınızda yaşadığınız en kötü baş ağrısı olarak tanımlanıyorsa, özellikle bulantı, kusma veya bilinç bulanıklığı eşlik ediyorsa.
• Ciddi Travma ve Kazalar: Yüksekten düşme, trafik kazası, derin kesikler, kemik kırığı şüphesi (şekil bozukluğu, şiddetli ağrı, hareket edememe), kafa travması sonrası bilinç kaybı veya kusma.
• Yanıklar: Geniş alanlı veya derin (deride kabarcıklar, beyaz veya kömürleşmiş görünüm) yanıklar. Elektrik çarpması sonucu oluşan yanıklar.
• Alerjik Reaksiyon (Anafilaksi): Özellikle böcek sokması, ilaç veya yiyecek sonrası tüm vücutta yaygın kaşıntı, döküntü, nefes darlığı, yutkunma güçlüğü, boğazda şişlik.
• Şiddetli Karın Ağrısı: Özellikle ani başlangıçlı, kıvrandırıcı, geçmeyen ve kanlı kusma veya dışkılama ile birlikteyse.
• Zehirlenme: Bilinen veya şüphelenilen zehirli madde alımı sonrası herhangi bir belirti.

Unutmayın ki bu liste kapsamlı değildir, ancak size bir fikir vermesi açısından en sık karşılaşılan ve hayati tehlike taşıyan durumları içerir.

Ne Zaman "Hemen 112'yi Arayın"?

Yukarıdaki belirtilerden herhangi birini gözlemlediğinizde veya içgüdüleriniz size "bir şeyler yolunda değil, bu durum bekleyemez" diyorsa, hemen 112 Acil Yardım Hattı'nı arayın. Telefonu kapatmadan önce operatöre durumu net ve sakin bir şekilde anlatın. Size sorulan tüm soruları yanıtlayın, hastanın veya kazazedenin tam adresini ve durumunu açıkça belirtin. Operatörün size verdiği tüm talimatlara uyun ve telefonunuzu ulaşılabilir tutun.

Yanlış bir karar vermektense, dikkatli olup zamanında yardım istemek her zaman en doğrusudur. Sağlıklı ve güvenli günler dilerim.